Remix
Droge Mortel

FRYBO
Mortels,
machines &
gereedschappen

In Nederland is het merendeel van oude gebouwen en monumenten gebouwd met schelpkalkmortels. Schelpkalk was volop verkrijgbaar en werd veelal lokaal gebrand in kleine ambachtelijke schelpkalkovens. Met de opkomst van cementmortels in het begin van de 20e eeuw verdwenen deze schelpkalkovens langzamerhand. Met cement als bindmiddel had men een veel hogere aanvangssterkte en daardoor kon men sneller bouwen. Door een “schepje” cement aan de schelpkalkmortel toe te voegen verkreeg men toen al een hogere aanvangssterkte, met behoud van de unieke eigenschappen van schelpkalk. Tussen schelpkalk en cement als bindmiddel zit een groot verschil. Schelpkalk wordt gebrand bij een temperatuur van ca.1000 °C en cement bij een veel hogere temperatuur. Door deze hogere temperatuur is cement veel harder en stugger en daardoor minder elastisch en dampdichter. Door deze verschillende eigenschappen geeft restauratie met cementgebonden mortels, van met schelpkalk gebouwde gebouwen, grote problemen. Hierdoor zijn veel, vaak onherroepelijke, schades ontstaan. De cementmortel is harder en dampdichter als de steen, waardoor de kans groot is dat de steen wordt aangetast of de cementvoeg “eruit knapt”. Het is van groot belang dat de eigenschappen van de toegepaste restauratiemortel zoveel mogelijk overeenkomen met die van de oorspronkelijk toegepaste mortel, en ook zijn afgestemd op eigenschappen van de steen. Sakrete en Remix hebben hiervoor een uitgebreid assortiment schelpkalkcementmortels op de markt gebracht.

Het ligt daarom voor de hand een met schelpkalkmortel gebouwd gebouw of monument ook te restaureren met een schelpkalkmortel.

Winning en productie
Al vele eeuwen worden zeeschelpen uit de Noordzee gewonnen. Afgestorven zeeschelpen zijn een milieuvriendelijke, duurzame en natuurlijk hernieuwbare grondstof. Ze komen in zeer grote hoeveelheden voor. Door de winning wordt het ecosysteem niet aangetast. De aanwas van afgestorven schelpen is ruim voldoende om schelpenbanken vanzelf in korte tijd weer aan te laten groeien. De verstoring van de (Noord)zeebodem tijdens de winning is slechts tijdelijk. De schelpen worden tegenwoordig gebrand in een speciale (schelp)kalkoven. Een moderne computergestuurde en kolengestookte kalkoven waar men niet, zoals in de vroegere kleine kalkovens, in kan komen, zodat men het mengsel in de oven niet nog eens een keer los kan maken. Bij vulling van de oven met enkel schelpen is de doorstroming van zuurstof voor een optimaal verbrandingsproces onvoldoende. Daarom worden de schelpen samen met schelpkalksteen gebrand, in de verhouding 50:50. Na het branden worden schepkalkstenen weer (zo veel mogelijk) gescheiden van de gebrande schelpen. Dit resulteert in een schelpkalkhydraat van constante hoge kwaliteit dat voor 70 à 80 % uit gebrande zeeschelpen bestaat. Vroeger had men weliswaar 100 % schepkalk uit gebrande schelpen, maar veel schelpen waren door een ongecontroleerd stookproces niet gebrand. Er waren grote kwaliteitsverschillen. Ook het blussen van de schelpkalk gaat nu, in tegenstelling tot vroeger, op een moderne gecontroleerde wijze. Het resultaat is een schelpkalkhydraat met een constante hoge kwaliteit.

Eigenschappen
Schelpkalkmortels zijn taai en hebben een hoge elasticiteit waardoor trillingen, en in beperkte mate zettingen, kunnen worden opgevangen zonder scheurvorming. Bij schelpkalkmortels is zelfs sprake van “zelfreparatie”, door wisseling van het vochtgehalte kan schelpkalk zich opnieuw binden waardoor haarscheurtjes worden hersteld. De kans op uitbloei en vorstschade wordt met schelpkalkmortels sterk verminderd. Met schelpkalk gemetselde stenen zijn afbikbaar en hergebruikbaar. Doordat schelpkalk vochtregulerend is en “ademt” ontstaat een gezonder binnenmilieu met een lage luchtvochtigheid waarin schimmels, huisstofmijten en bacteriën zich nauwelijks kunnen ontwikkelen. Metselwerk met schelpkalkmortel is droger wat de levensduur van kozijnen en balkopleggingen sterk verhoogd en het nat worden van isolatiemateriaal in de spouw voorkomt. Schelpkalkmortels zijn door de eeuwen heen zeer duurzaam gebleken.

1:5:10, een traditioneel recept in moderne uitvoering
Vanuit de restauratiebranche ontstond de vraag naar restauratiemortels op schelpkalkbasis, maar met een hogere aanvangssterkte. Tevens wilde men ook bij lagere temperaturen kunnen doorwerken. Zo ontstond de 1:5:10 mortel. Volgens een traditioneel en in de praktijk bewezen recept: 1 deel cement, 5 delen schelpkalk en 10 delen zand. En daarmee ligt ook gelijk de samenstelling van deze mortels eenduidig en transparant vast. De combinatie van schelpkalk en cement als bindmiddel in deze verhouding resulteert in een mortel waarin de goede eigenschappen van beide bindmiddelen zijn verenigd. Cement zorgt voor een hogere aanvangssterkte en schelpkalk voor elasticiteit, een open structuur, duurzaamheid en een gezond binnenklimaat. Deze schelpkalkcementmortels, geproduceerd volgens de laatste stand der techniek, bleken in de praktijk zeer goed te voldoen. Inmiddels zijn al vele, vaak spraakmakende restauratieprojecten, met schelpkalkcementmortels naar volle tevredenheid uitgevoerd.

Komokeur
Dat het met de kwaliteit van de schelpkalkcementmortels wel goed zit wordt o.a. gewaarborgd door het Komokeur. Zowel de metsel- als de voegmortel wordt onder Komokeur geleverd. Met Komokeur heeft de afnemer de zekerheid dat het product aan de voor Nederlandse markt relevante kwaliteitseisen voldoet, en daardoor direct mag worden toegepast.

Dubokeur
Schelpkalkcement metsel- en voegmortels zijn door het Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie (Nibe) getoetst aan de wereldwijd toegepaste Life Cycle Assesment of LevensCyclus-Analyse (LCA) methode. Dit heeft geresulteerd in de toekenning van het zeer gewilde DUBO-keurmerk voor DUurzaam BOuwen. Hiermee hebben Sakrete en Remix milieu als extra kwaliteit aan de schelpkalkcementmortels toegevoegd.

Uitgebreid assortiment
Remix en Sakrete hebben nu een uitgebreid assortiment schelpkalkcementmortels onder de naam 1:5:10. Dit assortiment bestaat uit:
- Metselmortels
- Voegmortels voor navoegen
- Knip- en snijvoegmortels
- Machinaal verwerkbare voegmortels
- Stucmortels
- Dakdekkersmortel

Deze producten zijn leverbaar in Sakrete zakken van 25 kg. Schelpkalkcement metselmortel is tevens leverbaar in Remix silo’s. De schelpkalkcementmortels worden o.a. geleverd via Frybo. Een in schelpkalk gespecialiseerd bedrijf, dat tevens adviseert en demonstreert. Daarnaast zijn de schelpkalkmortels ook leverbaar via de bouwmaterialenhandel, die tot het Remix of Sakrete dealernetwerk behoort.
Klik hier voor meer informatie over het assortiment schelpkalkmortels.

Toepassingen
Hoewel schelpkalkmortels bij nieuwbouw uitstekend en duurzaam toepasbaar zijn, worden ze voornamelijk toegepast bij restauratie van oude gebouwen, kerken, kastelen, schoorstenen en molens.

Brochure
Klik hier om de brochure te downloaden.